Kreşlerde güvenlik kamerası artık istisna değil, standart. Ancak kamera kurmak bir “güvenlik önlemi” olduğu kadar bir kişisel veri işleme faaliyetidir — üstelik verisi işlenenler çocuklar. Kişisel Verileri Koruma Kurumu’nun 8 Haziran 2026 tarihli kamuoyu duyurusu, iş yerlerinde kamera kullanımının sınırlarını yeniden hatırlattı. Bu yazıda kreşler için pratik bir uygunluk çerçevesi bulacaksınız.
Kamera, güvenlik ekipmanı değil veri sorumluluğudur
Kamera taktığınız anda 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında veri sorumlusu sıfatını üstlenirsiniz. Görüntü kişisel veridir; çocuğun görüntüsü ise özel bir hassasiyet gerektirir. Bu, üç somut yükümlülük doğurur:
- Hukuki sebep: Kaydı hangi meşru gerekçeyle aldığınızı önceden belirlemek
- Aydınlatma: İlgili kişileri kayıt yapıldığı konusunda bilgilendirmek
- Güvenlik: Kayıtlara kimin, ne zaman, nasıl eriştiğini kontrol altında tutmak
Kreşlerde kişisel veri yönetiminin fotoğraf ve video paylaşımı boyutunu kreşlerde KVKK ve fotoğraf paylaşımı yazısında ele almıştık; kamera bunun daha ağır sorumluluk taşıyan hâlidir, çünkü kayıt süreklidir ve rızaya dayanmaz.
KVKK’nın 8 Haziran 2026 duyurusu ne diyor?
Kurum, iş yerlerinde güvenlik kamerası kullanımına ilişkin duyurusunda özetle şu ilkeleri vurguladı:
| İlke | Ne anlama geliyor |
|---|---|
| Özel alan yasağı | Tuvalet, soyunma odası, mescit ve dinlenme alanlarına kamera yerleştirilmemeli |
| Ses kaydı | Çok müdahaleci; hukuka uygun gerekçesi açıkça ortaya konmadan kullanılmamalı |
| Saklama süresi | Mümkün olan en kısa süre; otomatik imha mekanizması |
| Aydınlatma | Ortamın kayıt altına alındığı bildirilmeli |
| Veri minimizasyonu | Amaç için gereken en az veri |
| Erişim yetkisi | Yalnızca yetkili kişiler erişebilmeli; yetkisiz paylaşım yok |
| Performans izleme | Verimlilik, disiplin veya genel kontrol amacı meşru amaç sayılmaz |
Kreşler için en kritik cümle bu: Kurum, çalışanların verimlilik, disiplin veya genel kontrolü amacıyla izlenmesinin meşru amaç kapsamında değerlendirilemeyeceğini belirtiyor. Yani öğretmenin ne kadar süre sınıfta durduğunu kameradan takip eden bir yönetim modelinin hukuki dayanağı yoktur.
Kreşe özel altı karar
1. Nereye kamera konur, nereye konmaz?
Makul kabul edilen alanlar genellikle giriş-çıkış noktaları, koridorlar, bahçe ve ortak faaliyet alanlarıdır. Buna karşılık tuvalet, lavabo, alt değiştirme alanı, uyku odasının mahremiyet gerektiren bölümleri, personel dinlenme odası ve soyunma alanları kamera dışında bırakılmalıdır. Alt değiştirme alanı özellikle dikkat ister: çocuk mahremiyeti burada en yüksek seviyededir. Kurumunuzun bölüm yerleşimini fiziki şartlar sayfasındaki zorunlu alan listesiyle birlikte planlamanız işinizi kolaylaştırır.
2. Ses kaydı almalı mısınız?
Kısa cevap: gerekliliğini yazılı olarak gerekçelendiremiyorsanız almayın. Ses, görüntüden çok daha müdahale edici bir veridir ve kreş ortamında hem çocukların hem öğretmenlerin hem de zaman zaman velilerin konuşmalarını kaydeder. Güvenlik amacı çoğu durumda ses olmadan da karşılanır.
3. Velilere canlı yayın açmalı mısınız?
Ticari olarak cazip, hukuken en riskli başlıklardan biri. Bir sınıfın canlı görüntüsü tek bir çocuğu değil, gruptaki bütün çocukları ve öğretmeni üçüncü kişilere açar. Diğer velilerin çocuklarının görüntüsünün bir başka veliye aktarılması, veri minimizasyonu ve amaçla bağlılık ilkeleriyle çelişir; ayrıca yayının nerede, hangi cihazda izlendiğini ve kaydedilip kaydedilmediğini kontrol edemezsiniz. Bu hizmeti sunmayı düşünüyorsanız, önce bağlı olduğunuz il müdürlüğünün görüşünü ve bir hukuk danışmanının değerlendirmesini alın; “veliler istiyor” tek başına hukuki sebep değildir.
4. Kayıtları kim izleyebilir?
Yazılı bir yetki matrisi oluşturun: kim canlı izleyebilir, kim geçmiş kaydı açabilir, kim dışa aktarabilir. Kayıt izleme işlemi mümkünse loglanmalı, en azından tutanakla kayıt altına alınmalıdır. Kurum müdürünün tek başına ve kayıtsız erişimi, bir olay yaşandığında sizi savunmasız bırakır.
5. Ne kadar süre saklanır?
KVKK sabit bir gün sayısı vermez; ilke “amaç için gereken en kısa süre”dir. Uygulamada kurumlar kendi risk analizine göre bir süre belirler, bunu saklama ve imha politikasına yazar ve sistemin bu süre sonunda otomatik olarak üzerine yazmasını sağlar. Bir olay yaşandığında yalnızca ilgili kayıt ayrılır ve hukuki süreç boyunca saklanır — tüm arşivi “ne olur ne olmaz” diye tutmak ilkeye aykırıdır.
6. Veli kayıt isterse ne yapılır?
Bu talebi kapıda karşılamak yerine bir prosedüre bağlayın. Genel yaklaşım şudur: talep yazılı alınır, görüntüde başka çocuklar varsa ham kayıt olduğu gibi verilmez; talep değerlendirilir ve gerektiğinde yetkili makamlara (kolluk, savcılık, il müdürlüğü) yönlendirilir. Kaydı WhatsApp’tan göndermek, en iyi niyetle yapıldığında bile üçüncü kişilerin verisini ifşa etmek anlamına gelebilir.
Pratik ayrım: Velinin çocuğuyla ilgili bilgi talebi ile görüntü talebi aynı şey değildir. Günlük gelişim, beslenme, uyku ve etkinlik bilgisini düzenli ve şeffaf biçimde paylaşan kurumlarda kamera kaydı talebi belirgin şekilde azalır.
Kamera öncesi hazırlanacak belge seti
- Kamera aydınlatma metni: Veri sorumlusu kimliği, işleme amacı, hukuki sebep, saklama süresi, ilgili kişi hakları
- Görünür bilgilendirme levhaları: Kameralı alanların girişlerinde, okunabilir boyutta
- Kamera kullanım politikası: Hangi alanlar izlenir, hangileri izlenmez, ses var mı
- Yetki matrisi: Erişim seviyeleri ve sorumlular
- Saklama ve imha politikası: Süre, imha yöntemi, tutanak
- Personel bilgilendirmesi: Çalışanlar da ilgili kişidir; işe girişte bilgilendirilmelidir
- Sözleşme kontrolü: Kamera bakım/servis firması ile veri işleyen ilişkisinin yazılı olması
- VERBİS değerlendirmesi: Kurumunuzun kayıt yükümlülüğü kapsamında olup olmadığını teyit edin
Bu belgelerin denetimde nasıl istendiğini ve diğer evrak başlıklarını kreş denetimine hazırlık kontrol listesi yazısında topladık. Aydınlatma metni ve rıza formu şablonlarına KVKK şablon oluşturucudan ulaşabilirsiniz.
Sık yapılan yedi hata
Levha yok
Kamera var, bilgilendirme levhası ve aydınlatma metni yok.
Ses açık
Cihaz varsayılan olarak sesli kaydediyor, kimse ayarı kontrol etmemiş.
Uzaktan erişim
Kurucunun telefonunda sürekli açık canlı yayın, log yok.
Ortak şifre
Tüm personelin bildiği tek DVR şifresi.
Sınırsız arşiv
Kayıtlar aylarca, hatta yıllarca silinmeden duruyor.
Mahrem alan
Alt değiştirme veya tuvalet alanı kamera açısında kalıyor.
Kayıt paylaşımı
Veliye ham görüntü mesajla gönderiliyor.
Velilerin en sık istediği şey, kameraya uzaktan canlı erişimdir. Bu talebin neden ayrı ve daha ağır bir değerlendirme gerektirdiğini veliye canlı kamera yayını yazımızda ele aldık.
Kamera, iletişimin yerini tutmaz
Kamera talebinin arkasında çoğu zaman güvenlik kaygısından çok bilgi boşluğu vardır. Çocuğunun günü hakkında düzenli, somut ve zamanında bilgi alan veli, görüntü izleme ihtiyacını daha az hisseder. Günlük etkinlik, beslenme ve uyku bildirimlerini kurumsal bir kanaldan yürütmek — hem KVKK açısından daha kontrollü hem de veli memnuniyeti açısından daha etkilidir. Minimini Okul’un veli iletişimi özellikleri tam olarak bu boşluğu kapatmak için tasarlandı.
Uygulama kontrol listesi
- Kamera yerleşim planı çizildi, mahrem alanlar dışarıda bırakıldı
- Ses kaydı kapatıldı veya gerekçesi yazılı olarak belgelendi
- Aydınlatma metni hazırlandı, levhalar asıldı
- Saklama süresi belirlendi ve sistemde otomatik üzerine yazma kuruldu
- Yetki matrisi yazıldı, şifreler kişiselleştirildi
- Kayıt izleme ve dışa aktarma tutanağa bağlandı
- Personel bilgilendirildi, sözleşme ekleri güncellendi
- Servis firmasıyla veri işleyen sözleşmesi imzalandı
- Veli talep prosedürü yazılı hale getirildi
Kurumunuzun fiziki ve personel şartlarına dair diğer mevzuat başlıklarını mevzuat sayfamızda, günlük yönetim tarafını ise kreş yönetim programı sayfamızda bulabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Kreşte güvenlik kamerası zorunlu mu?
Kamera yükümlülüğü kurum tipine ve bağlı olunan mevzuata göre değişebilir; ayrıca il müdürlüklerinin uygulama yönergeleri farklılık gösterebilir. Kurum açmadan veya sistem kurmadan önce bağlı olduğunuz il müdürlüğünden güncel yükümlülüğü yazılı olarak teyit etmeniz en doğrusudur.
Kamera için velilerden açık rıza almak gerekir mi?
Güvenlik amaçlı kamera kullanımı uygulamada genellikle açık rıza dışındaki hukuki sebeplere dayandırılır; ancak hangi sebebin geçerli olduğu somut duruma göre değişir ve her hâlde aydınlatma yükümlülüğü ortadan kalkmaz. Canlı yayın gibi ek uygulamalar için ayrı bir değerlendirme yapılmalıdır.
Kayıtları ne kadar süre saklamalıyız?
Mevzuat sabit bir süre öngörmez; ilke amaç için gereken en kısa süredir. Kurumunuzun risk analizine göre bir süre belirleyin, saklama ve imha politikanıza yazın ve sistemin bu süre sonunda otomatik olarak silmesini sağlayın.
Öğretmenin performansını kameradan izleyebilir miyim?
KVKK’nın 8 Haziran 2026 duyurusuna göre çalışanların verimlilik, disiplin veya genel kontrolü amacıyla izlenmesi meşru amaç kapsamında değerlendirilemez. Personel değerlendirmesi için gözlem, geri bildirim ve ölçülebilir iş çıktıları gibi yöntemleri tercih edin.
Kamera bakım firması kayıtlara erişebilir mi?
Erişim gerekiyorsa bu ilişki yazılı bir sözleşmeyle düzenlenmeli, erişim kapsamı ve gizlilik yükümlülükleri açıkça belirtilmelidir. Uzaktan erişim veriliyorsa kayıt altına alınmalıdır.
Kaynak
Kişisel Verileri Koruma Kurumu, “İş Yerlerinde Güvenlik Kamerası Sistemi Kullanımında Dikkat Edilecek Hususlara Dair Kamuoyu Duyurusu”, 8 Haziran 2026.
Yasal uyarı
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz ve yayın tarihindeki düzenlemelere dayanır. Mevzuat ve Kurum uygulamaları değişebilir. Kurumunuza özgü bir yapılandırma için bir hukuk danışmanına ve bağlı olduğunuz il müdürlüğüne başvurun.
