Kreş ve Anaokulu Fiziki Şartları 2026: Metrekare, Tuvalet, Bahçe

Bir bina okul öncesi kuruma uygun mu? Bu sorunun tek bir cevabı yok — çünkü Türkiye’de iki ayrı ölçü seti var. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’na bağlı kreş ve gündüz bakımevleri ile Millî Eğitim Bakanlığı’na bağlı anaokulları farklı metrekare, farklı tuvalet ve farklı bölüm şartlarına tabi. Aynı bina bir çerçevede 40 çocuk kapasiteli çıkarken diğerinde 54 çıkabiliyor. Bu sayfa iki çerçevenin fiziki şartlarını, resmî metinlerdeki hâliyle yan yana koyuyor.

İki çerçeve tek tabloda

ASHB çerçevesi: kreş ve gündüz bakımevi

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın yönetmeliği, çocuk başına alanı hem yüzölçümü hem hava hacmi olarak tanımlar. Etkinlik odalarında her çocuk için en az 2 m² kullanım alanı ve 6 m³ hava bulunması gerekir; bir etkinlik odası 15 m²‘nin altında olamaz. Bahçede çocuk başına en az 1,5 m² alan aranır.

Tuvalet kuralı sade ve katıdır: her 20 çocuğa bir tuvalet ve bir lavabo. Bunların çocuk ölçülerine uygun ve çocukların kolay ulaşabileceği yükseklikte olması gerekir.

Kat konusu kapasiteyi doğrudan etkiler. Kuruluş zemin katta ya da zeminle bağlantılı üst katlarda faaliyet gösterebilir; bodrum, sokak seviyesinin altındaki katlar ve çatı katı kapasite hesabına dâhil edilmez. Yani buradaki metrekareyi hesaba katarak yaptığınız kapasite planı ruhsat aşamasında geçerli olmaz.

MEB çerçevesi: anaokulu

Millî Eğitim Bakanlığı tarafında ölçüler Özel Öğretim Kurumları Standartlar Yönergesi’nde toplanmıştır. Yönergenin 8. maddesine göre okul dersliklerinde bir öğrenci için ayrılan kullanım alanı 1,5 m²‘den az olamaz. 15. madde ise anaokullarında bulunması gereken bölümleri tek tek sayar.

Bulunması zorunlu bölümler

İsteğe bağlı bölümler

• Müdür yardımcısı odası, öğretmenler odası, rehberlik ve ölçme-değerlendirme odası
• Uyku odası — her öğrenci için hava hacmi 10 m³, kullanım alanı 3 m²’den az olamaz
• Drama odası — en az 30 m²
• Müzik ve görsel sanatlar dersliği — en az 30 m²
• Mutfak

Bahçe hesabında okulun kendi bahçe alanının yanı sıra, binanın en az bir tarafı bahçeye açılan zemin veya bahçe katı alanı da dikkate alınır. Bu, dar parselli binalarda kritik bir ayrıntıdır.

Aynı bina, iki farklı kapasite

Farkın işletmeye nasıl yansıdığını görmek için 20 çocukluk tek bir grubu ele alalım:

Bu yüzden “kaç çocuk alabilirim” sorusunun cevabı, binadan önce hangi bakanlığa başvuracağınıza bağlıdır. Kaba bir ön hesap için kreş kapasite hesaplayıcısını kullanabilirsiniz; araç MEB ölçütlerini esas alır ve sayfasında bu durum açıkça belirtilir.

Sık yapılan beş hata

1. Bodrum katı kapasiteye saymak. ASHB çerçevesinde bodrum, sokak seviyesi altı ve çatı katı kapasite hesabına girmez. Kira sözleşmesi imzalanmadan önce bakılması gereken ilk şey budur.
2. Brüt alanı net alan sanmak. Metrekare şartları kullanım alanı üzerinden hesaplanır; duvar, koridor ve teknik hacimler bu alana dâhil edilmez.
3. Tuvaleti yetişkin ölçüsünde yaptırmak. ASHB yönetmeliği tuvalet ve lavaboların çocuk ölçülerine uygun ve erişilebilir olmasını arar.
4. Bahçesiz bina seçmek. Her iki çerçevede de çocuk/öğrenci başına 1,5 m² bahçe aranır. Bahçesi olmayan bina sonradan telafi edilemez.
5. Grup mevcudunu metrekareye göre hesaplamak. Metrekare üst sınırı belirler ama grup mevcudu ayrıca sınırlıdır: ASHB’de 0-24 ay için 10, 25-66 ay için 20; MEB’de 10-20 arası.

Bunlar dışında nelere bakılır?

Fiziki şartlar ruhsat dosyasının tek bileşeni değil. Yapı kullanma izni, deprem dayanıklılık belgesi, yangın güvenliği raporu ve sağlık/gıda izinleri de sürecin parçası. Bunların güncel listesi ve 27 Aralık 2025 değişikliğinin getirdikleri için mevzuat rehberine ve kreş açma şartları 2026 yazısına bakabilirsiniz. Personel tarafını ise personel şartları sayfasında ele aldık.

Bina ve kapasite kararının maliyet tarafını görmek isterseniz kreş açmak ne kadara mal olur yazısındaki bütçe şablonu ile kârlılık hesaplayıcısı birlikte kullanılır; tüm araçlar ücretsiz araçlar sayfasında.

Resmî kaynaklar

• Özel Kreş ve Gündüz Bakımevleri ile Özel Çocuk Kulüplerinin Kuruluş ve İşleyiş Esasları Hakkında Yönetmelik (PDF) — Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
• Özel Öğretim Kurumları Standartlar Yönergesi (PDF) — MEB Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü
• MEB Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği (PDF) — grup mevcudu ve yaş grupları

Sık sorulan sorular

Çocuk başına 2 m² mi 1,5 m² mi?

İkisi de doğru, farklı çerçevelerde. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’na bağlı kreş ve gündüz bakımevlerinde çocuk başına en az 2 m² (ve 6 m³ hava), Millî Eğitim Bakanlığı’na bağlı anaokullarında öğrenci başına en az 1,5 m² aranır.

Bodrum katta etkinlik odası açabilir miyim?

ASHB çerçevesinde bodrum, sokak seviyesinin altındaki katlar ve çatı katı kapasite hesabına dâhil edilmez. Bina seçerken bu alanları kapasiteye saymamak gerekir. MEB çerçevesinde bahçe hesabında binanın en az bir tarafı bahçeye açılan zemin/bahçe katı dikkate alınabilir.

Uyku odası zorunlu mu?

MEB’in Standartlar Yönergesi’nde anaokulları için uyku odası isteğe bağlı bölümler arasında sayılır; açılırsa her öğrenci için 10 m³ hava hacmi ve 3 m² kullanım alanı şartı vardır. Tam gün hizmet veren kurumlarda pratikte gereklidir.

Kaç tuvalet yaptırmam gerekir?

Kreş ve gündüz bakımevinde her 20 çocuğa bir tuvalet ve bir lavabo. Anaokulunda ilk 60 öğrenciye kadar kız ve erkek öğrencilere ayrı ayrı birer tuvalet ve lavabo, ilk 60 personele kadar kadın ve erkeklere ayrı ayrı birer tane; 60’tan sonra her 30 öğrenci ve her 30 personel için bir tane daha eklenir. Anaokullarında ayrıca engelli tuvaleti gerekir.

Bu ölçüler ne sıklıkla değişiyor?

Standartlar Yönergesi ve kreş yönetmeliği zaman zaman güncelleniyor; en son önemli değişiklik 27 Aralık 2025’te yapıldı. Bu sayfayı düzenli olarak resmî metinlerle karşılaştırıyoruz, ancak ruhsat kararı vermeden önce yukarıdaki bağlantılardan güncel metni kontrol etmenizi öneririz.

Kreş yönetim programını inceleyin

Yasal uyarı

Bu sayfa resmî metinlerden derlenmiş bilgi içerir; hukuki tavsiye değildir. Mevzuat değişebilir ve uygulama il müdürlüklerine göre farklılaşabilir. Ruhsat, yatırım veya uyum kararı vermeden önce bağlı olduğunuz il müdürlüğüne ve gerekiyorsa bir hukuk danışmanına başvurun.